U kunt als ondernemer in aanmerking komen voor Bbz-hulp wanneer u tijdelijk financiële problemen hebt en uw onderneming naar verwachting levensvatbaar is. Via het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) kan uw gemeente onder voorwaarden een aanvullende uitkering voor levensonderhoud of bedrijfskapitaal verstrekken. Ook startende, oudere en beëindigende ondernemers kunnen in bepaalde situaties gebruikmaken van de regeling.
Bbz-hulp is niet automatisch een oplossing voor alle zakelijke schulden. De gemeente onderzoekt uw persoonlijke financiële situatie, de toekomstmogelijkheden van uw onderneming en de voorwaarden die voor uw situatie gelden.
Wat is het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz)?
Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen, meestal afgekort tot Bbz, is een Nederlandse regeling voor zelfstandige ondernemers die financiële ondersteuning nodig hebben.
De regeling wordt uitgevoerd door gemeenten.
Het Bbz kan ondernemers helpen die tijdelijk onvoldoende inkomen hebben, financiering nodig hebben of hun onderneming noodgedwongen moeten beëindigen.
Afhankelijk van uw situatie kan de ondersteuning bestaan uit:
- een tijdelijke aanvullende uitkering voor levensonderhoud;
- een lening voor bedrijfskapitaal;
- in bijzondere gevallen bedrijfskapitaal in de vorm van een gift.
Het doel is om ondernemers onder bepaalde voorwaarden financieel te ondersteunen wanneer zij niet zelfstandig in hun noodzakelijke inkomsten of financiering kunnen voorzien.
Voor welke ondernemers is het Bbz bedoeld?
Het Bbz kent verschillende doelgroepen.
1. Gevestigde ondernemers met tijdelijke financiële problemen
Hebt u al langere tijd een onderneming en komt u tijdelijk geld tekort?
Dan kunt u mogelijk Bbz-ondersteuning aanvragen.
Bijvoorbeeld wanneer uw omzet tijdelijk is teruggelopen, terwijl uw onderneming naar verwachting weer voldoende inkomsten kan genereren.
Voor deze groep is de levensvatbaarheid van de onderneming een belangrijke voorwaarde.
2. Startende ondernemers vanuit een uitkeringssituatie
Wanneer u vanuit een uitkering een onderneming wilt starten, kan het Bbz onder voorwaarden ondersteuning bieden.
De gemeente beoordeelt onder andere uw ondernemingsplan en de verwachte levensvatbaarheid.
Voor starters gelden andere voorwaarden en maximale bedragen dan voor gevestigde ondernemers.
3. Oudere zelfstandigen
Voor een specifieke groep oudere zelfstandigen bestaan afwijkende mogelijkheden.
Het gaat hierbij om zelfstandigen die vóór 1 januari 1960 zijn geboren en aan de overige voorwaarden voldoen.
Voor deze groep kan onder omstandigheden ondersteuning mogelijk zijn, ook wanneer de onderneming niet meer levensvatbaar is.
4. Ondernemers die hun bedrijf moeten beëindigen
Wanneer uw onderneming niet meer levensvatbaar is en u deze noodgedwongen moet beëindigen, kan onder voorwaarden tijdelijke inkomensondersteuning beschikbaar zijn.
Die ondersteuning is bedoeld voor de periode waarin u de onderneming afbouwt.
Het is belangrijk om de aanvraag tijdig te doen, voordat u uw bedrijf beëindigt.
Wat zijn de voorwaarden voor Bbz als gevestigde ondernemer?
Voor gevestigde ondernemers met tijdelijke financiële problemen gelden verschillende voorwaarden.
In het algemeen kijkt de gemeente onder andere naar de volgende punten.
Uw onderneming moet levensvatbaar zijn.
Dat betekent dat het bedrijf na de ondersteuning naar verwachting voldoende inkomsten kan opleveren om voort te bestaan en, samen met eventuele andere inkomsten, in het levensonderhoud van u en uw gezin te voorzien.
U moet voldoende uren in uw onderneming werken.
Voor gevestigde ondernemers geldt in beginsel dat u minimaal 1.225 uur per jaar werkzaam bent in uw bedrijf. Dat is gemiddeld ongeveer 23,5 uur per week.
Andere financieringsmogelijkheden moeten onvoldoende beschikbaar zijn.
De gemeente beoordeelt onder andere of u financiering via een bank of borgstellingsfonds kunt verkrijgen.
Uw persoonlijke en zakelijke omstandigheden moeten aan de overige wettelijke voorwaarden voldoen.
Daarbij kunnen onder meer uw leeftijd, woonplaats, ondernemingsvorm, zeggenschap, inkomen en vermogen een rol spelen.
Niet iedere ondernemer die tijdelijk weinig verdient, komt automatisch in aanmerking.
De gemeente beoordeelt uw aanvraag individueel.
Wanneer is mijn onderneming levensvatbaar genoeg voor Bbz?
Een onderneming is levensvatbaar wanneer zij naar verwachting voldoende inkomsten kan genereren om financieel te kunnen voortbestaan.
Bij de beoordeling kijkt de gemeente niet alleen naar de huidige omzet.
Ook de toekomst van uw onderneming is belangrijk.
Er kan bijvoorbeeld worden gekeken naar:
- de omzet en winst van de afgelopen jaren;
- de ontwikkeling van uw klantenbestand;
- uw zakelijke kosten;
- de beschikbare liquiditeit;
- de hoogte van uw schulden;
- de verwachte omzet en winst;
- de haalbaarheid van uw ondernemingsplan.
Een onderneming kan tijdelijk verlies maken en toch levensvatbaar zijn.
Bijvoorbeeld wanneer een grote klant is weggevallen, maar er inmiddels nieuwe opdrachten zijn afgesloten.
Andersom kan een onderneming met een behoorlijke omzet onvoldoende levensvatbaar zijn wanneer de kosten structureel te hoog zijn.
Bbz is vooral bedoeld om ondernemers met toekomstperspectief te ondersteunen, niet om een structureel verliesgevende onderneming onbeperkt te financieren.
Voor oudere en beëindigende zelfstandigen gelden bijzondere regels waarbij levensvatbaarheid anders wordt beoordeeld.
Welke soorten Bbz-hulp kan ik krijgen?
Voor gevestigde ondernemers zijn vooral twee vormen van ondersteuning belangrijk.
| Vorm van Bbz-hulp | Waarvoor bedoeld? | Hoe werkt het? |
|---|---|---|
| Aanvullende uitkering voor levensonderhoud | Tijdelijk onvoldoende inkomen om van te leven | Eerst meestal als renteloze lening; later wordt beoordeeld wat u moet terugbetalen |
| Bedrijfskapitaal | Financiering voor de onderneming of het oplossen van tijdelijke financiële problemen | Meestal een rentedragende lening; in bijzondere gevallen een gift |
Welke ondersteuning mogelijk is, hangt af van uw persoonlijke en zakelijke situatie.
Hoeveel Bbz-uitkering kan ik krijgen voor mijn levensonderhoud?
Wanneer u als gevestigde ondernemer tijdelijk onvoldoende inkomen hebt, kan de gemeente uw inkomen onder voorwaarden aanvullen tot het toepasselijke bijstandsniveau.
Het bedrag is dus niet voor iedere ondernemer hetzelfde.
De gemeente houdt onder andere rekening met:
- uw inkomen uit de onderneming;
- eventuele andere inkomsten;
- uw huishoudsituatie;
- de toepasselijke bijstandsnorm;
- uw vermogen en overige omstandigheden.
De aanvullende uitkering wordt in beginsel eerst als renteloze lening verstrekt.
Achteraf wordt aan de hand van uw werkelijke financiële resultaten beoordeeld of u de uitkering geheel of gedeeltelijk moet terugbetalen.
Het is dus belangrijk om een Bbz-uitkering niet automatisch als een definitieve gift te beschouwen.
Hoe lang kan ik een Bbz-uitkering ontvangen?
Een gevestigde ondernemer kan een aanvullende uitkering voor levensonderhoud in beginsel maximaal twaalf maanden ontvangen.
Onder bijzondere omstandigheden kan de gemeente besluiten deze periode met maximaal 24 maanden te verlengen.
De totale periode kan daarmee onder voorwaarden oplopen tot 36 maanden.
Dit betekent niet dat iedere ondernemer recht heeft op drie jaar ondersteuning.
De gemeente beoordeelt de noodzaak, de voorwaarden en de duur van de ondersteuning.
Hoeveel bedrijfskapitaal kan ik via het Bbz krijgen?
Voor gevestigde ondernemers bedraagt het maximale bedrijfskapitaal in 2026 € 261.048 wanneer het als rentedragende lening wordt verstrekt.
Voor deze lening geldt in beginsel een terugbetalingstermijn van maximaal tien jaar.
In bijzondere omstandigheden kan een gevestigde ondernemer met langdurig onvoldoende inkomen en een vermogen onder de geldende grens bedrijfskapitaal als gift ontvangen. Het maximale bedrag daarvoor is in 2026 € 13.052.
Dit zijn wettelijke maximumbedragen, geen bedragen waarop iedere ondernemer recht heeft.
De gemeente beoordeelt hoeveel financiering nodig en verantwoord is.
De bedragen kunnen jaarlijks worden aangepast.
Kan ik Bbz krijgen als ik zakelijke schulden heb?
Ja. Het hebben van zakelijke schulden sluit Bbz-ondersteuning niet automatisch uit.
Sterker nog: financiële problemen en schulden kunnen juist aanleiding zijn om te onderzoeken of Bbz-ondersteuning mogelijk is.
Bijvoorbeeld wanneer u:
- een tijdelijke omzetdaling hebt;
- onvoldoende geld beschikbaar hebt om noodzakelijke bedrijfskosten te betalen;
- financiering nodig hebt om uw onderneming voort te zetten;
- door betalingsachterstanden in financiële problemen bent gekomen.
Wel moet worden onderzocht of de ondersteuning voldoende perspectief biedt.
Wanneer uw onderneming structureel verlies maakt en de schulden blijven oplopen, kan een lening het probleem vergroten.
Daarom kijkt de gemeente naar de financiële toekomst van uw bedrijf.
Kan ik mijn belastingschuld aflossen met een Bbz-lening?
Onder omstandigheden kan bedrijfskapitaal worden gebruikt om tijdelijke betalingsproblemen van de onderneming op te lossen.
Daarbij kunnen bestaande financiële verplichtingen een rol spelen.
Dat betekent echter niet dat u automatisch een Bbz-lening kunt krijgen om een belastingschuld af te lossen.
De gemeente onderzoekt onder andere:
- waarom de belastingschuld is ontstaan;
- hoeveel schuld er openstaat;
- welke andere schulden er zijn;
- of de onderneming levensvatbaar is;
- of de financiering een duurzame oplossing biedt;
- welke betalingsafspraken met de Belastingdienst mogelijk zijn.
Soms is een betalingsregeling met de Belastingdienst passender.
In andere situaties kan een bredere schuldregeling nodig zijn.
Het is daarom verstandig om niet alleen naar de belastingschuld te kijken, maar naar de volledige financiële situatie.
Is Bbz hetzelfde als schuldhulpverlening?
Nee. Bbz en schuldhulpverlening zijn verschillende vormen van ondersteuning.
Bbz is gericht op financiële ondersteuning van zelfstandigen die aan specifieke voorwaarden voldoen.
Schuldhulpverlening is gericht op het aanpakken van problematische schulden en het vinden van een duurzame oplossing voor betalingsproblemen.
Bij schuldhulpverlening kan bijvoorbeeld worden onderzocht of betalingsregelingen of een minnelijk schuldentraject mogelijk zijn.
Een Bbz-lening leidt niet automatisch tot kwijtschelding van schulden.
Sterker nog: wanneer het bedrijfskapitaal als lening wordt verstrekt, ontstaat er een nieuwe terugbetalingsverplichting.
In sommige ondernemerssituaties kunnen Bbz en schuldhulpverlening elkaar aanvullen.
Kan ik Bbz krijgen als ik zzp’er ben?
Ja. Ook zzp’ers kunnen onder voorwaarden in aanmerking komen voor Bbz.
Het is niet noodzakelijk dat u personeel in dienst hebt.
Wel moet u voldoen aan de voorwaarden die voor uw situatie gelden.
Bijvoorbeeld de eisen rond ondernemerschap, gewerkte uren, levensvatbaarheid en financiële noodzaak.
Een zelfstandige zonder personeel wordt voor de toepassing van het Bbz dus niet automatisch anders behandeld omdat er geen werknemers zijn.
Kan ik Bbz aanvragen met een eenmanszaak of bv?
Bbz is bedoeld voor zelfstandige ondernemers en kan, afhankelijk van de omstandigheden, bij verschillende ondernemingsvormen relevant zijn.
Bij een eenmanszaak bent u zelf de ondernemer en in beginsel persoonlijk aansprakelijk voor de zakelijke schulden.
Ook een directeur-grootaandeelhouder kan onder bepaalde voorwaarden als zelfstandige voor Bbz worden aangemerkt.
Bij een bv is onder andere belangrijk of u daadwerkelijk zeggenschap hebt over de onderneming en voor uw inkomen afhankelijk bent van uw werkzaamheden daarin.
De rechtsvorm alleen bepaalt dus niet of u in aanmerking komt.
Laat de gemeente beoordelen welke voorwaarden in uw situatie gelden.
Kan ik Bbz aanvragen als ik ook een partner met inkomen heb?
Dat kan, maar het inkomen van uw partner kan invloed hebben op uw recht op ondersteuning.
Vooral bij een aanvullende uitkering voor levensonderhoud kijkt de gemeente naar de toepasselijke huishoudsituatie en de inkomsten die voor de beoordeling meetellen.
Wanneer uw partner voldoende inkomen heeft, kan dat betekenen dat u geen of minder aanvullende inkomensondersteuning krijgt.
Bij een aanvraag voor bedrijfskapitaal gelden aanvullende beoordelingsregels.
Daarom is het verstandig om uw volledige huishoudelijke en zakelijke financiële situatie bij de aanvraag te betrekken.
Kan ik Bbz krijgen als ik spaargeld of een eigen woning heb?
Vermogen kan invloed hebben op de vorm en voorwaarden van Bbz-ondersteuning.
Dat betekent niet dat iedere ondernemer met spaargeld of een eigen woning automatisch wordt uitgesloten.
De gemeente beoordeelt welk vermogen aanwezig is en welke regels daarop van toepassing zijn.
Ook kan van belang zijn of vermogen noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering.
Afhankelijk van de situatie kan ondersteuning als lening worden verstrekt in plaats van als gift.
De vermogensgrenzen en voorwaarden kunnen wijzigen.
Laat daarom beoordelen welke gevolgen uw vermogen heeft voor uw aanvraag.
Kan ik Bbz aanvragen als ik mijn onderneming wil stoppen?
Ja. Wanneer uw onderneming niet langer levensvatbaar is en u deze noodgedwongen moet beëindigen, kan onder voorwaarden een aanvullende uitkering tijdens de beëindigingsperiode mogelijk zijn.
Deze ondersteuning is bedoeld voor ondernemers die hun bedrijf niet onmiddellijk kunnen beëindigen.
De uitkering kan in beginsel maximaal twaalf maanden duren.
Wanneer beëindiging binnen die periode niet mogelijk blijkt, kan onder voorwaarden een verlenging van maximaal twaalf maanden worden toegestaan.
Belangrijk: vraag deze vorm van Bbz-ondersteuning aan voordat u uw onderneming beëindigt.
Wanneer u al bent gestopt, kunnen andere regels voor inkomensondersteuning gelden.
Hoe vraag ik Bbz aan bij mijn gemeente?
U vraagt Bbz-ondersteuning aan bij de gemeente waar u woont.
De aanvraag verloopt doorgaans via de sociale dienst, het zelfstandigenloket of een gemeentelijke uitvoeringsorganisatie.
Stap 1. Neem contact op met uw woongemeente
Geef aan dat u zelfstandig ondernemer bent en financiële ondersteuning wilt aanvragen op grond van het Bbz.
Stap 2. Verzamel uw financiële gegevens
De gemeente kan bijvoorbeeld vragen om:
- recente jaarrekeningen;
- aangiften inkomstenbelasting;
- actuele omzet- en kostengegevens;
- een overzicht van zakelijke schulden;
- bankafschriften;
- een liquiditeitsprognose;
- gegevens over uw privé-inkomen en vermogen;
- een ondernemingsplan of toekomstprognose.
Stap 3. Laat de financiële situatie beoordelen
De gemeente onderzoekt of u aan de voorwaarden voldoet.
Bij een aanvraag voor bedrijfskapitaal kan een onderzoek naar de levensvatbaarheid van uw onderneming nodig zijn.
Stap 4. Ontvang de beslissing
De gemeente beslist of u ondersteuning krijgt en onder welke voorwaarden.
Wanneer bedrijfskapitaal wordt toegekend, worden afspraken gemaakt over onder andere het bedrag, de rente en de terugbetaling.
Stap 5. Houd uw financiële situatie bij
Wanneer u ondersteuning ontvangt, moet u voldoen aan de afspraken en informatieverplichtingen.
Bij een uitkering voor levensonderhoud kan achteraf worden vastgesteld welk bedrag definitief voor uw rekening komt.
Wat als mijn Bbz-aanvraag wordt afgewezen?
Wanneer de gemeente uw aanvraag afwijst, ontvangt u een besluit.
Daarin staat waarom u niet voor de gevraagde ondersteuning in aanmerking komt.
Mogelijke redenen zijn bijvoorbeeld dat uw onderneming niet levensvatbaar wordt geacht of dat u niet aan andere wettelijke voorwaarden voldoet.
Bent u het niet eens met de beslissing?
Dan kunt u in beginsel binnen zes weken na bekendmaking van het besluit bezwaar maken bij de gemeente.
Het is verstandig om de afwijzing zorgvuldig te bekijken en na te gaan welke financiële gegevens of omstandigheden bij de beoordeling zijn betrokken.
Een afwijzing van Bbz betekent bovendien niet automatisch dat er geen andere mogelijkheden voor hulp bestaan.
Wat als mijn onderneming niet levensvatbaar is?
Wanneer uw onderneming niet meer levensvatbaar is, kan Bbz-ondersteuning voor voortzetting worden afgewezen.
In dat geval is het belangrijk om andere mogelijkheden te onderzoeken.
Bijvoorbeeld:
- begeleiding bij bedrijfsbeëindiging;
- gemeentelijke schuldhulpverlening;
- een minnelijk schuldentraject;
- betalingsregelingen met schuldeisers;
- ondersteuning bij de overgang naar een andere inkomenssituatie.
Voor oudere zelfstandigen en ondernemers die hun bedrijf noodgedwongen beëindigen, bestaan binnen het Bbz bijzondere bepalingen.
Het is daarom belangrijk om niet uitsluitend te concluderen dat er geen hulp mogelijk is wanneer voortzetting van het bedrijf financieel niet haalbaar blijkt.
Wanneer is Bbz verstandig en wanneer niet?
Bbz kan een passende oplossing zijn wanneer uw onderneming tijdelijk financiële problemen heeft, maar voldoende toekomstperspectief biedt.
Bijvoorbeeld wanneer u door een tijdelijke omzetdaling onvoldoende inkomen hebt of noodzakelijke financiering nodig hebt.
Bbz is minder geschikt als enige oplossing wanneer:
- uw onderneming structureel verlies maakt;
- de schuldenlast niet meer te dragen is;
- nieuwe financiering vooral wordt gebruikt om oude verliezen te financieren;
- er onvoldoende uitzicht is op herstel;
- u ook na de ondersteuning uw verplichtingen niet kunt nakomen.
In zulke situaties kan schuldhulpverlening of een andere aanpak noodzakelijk zijn.
Het belangrijkste is dat de gekozen oplossing uw financiële problemen daadwerkelijk helpt verminderen.
Wat kan Zuidweg & Partners betekenen bij financiële problemen?
Zuidweg & Partners begeleidt ondernemers die te maken hebben met schulden en financiële problemen.
Wanneer u overweegt Bbz-ondersteuning aan te vragen, is het belangrijk om eerst inzicht te krijgen in uw volledige financiële situatie.
Is uw onderneming nog levensvatbaar? Hebt u vooral tijdelijk onvoldoende inkomen? Is er financiering nodig? Of zijn de bestaande schulden inmiddels zo hoog dat een bredere oplossing noodzakelijk is?
Afhankelijk van uw situatie kan worden onderzocht welke mogelijkheden voor schuldhulpverlening en financiële ondersteuning relevant zijn.
Bbz kan daarbij een onderdeel van de oplossing zijn, maar is niet voor iedere ondernemer de juiste route.
Hebt u als ondernemer financiële problemen en weet u niet of Bbz, een betalingsregeling of schuldhulpverlening bij uw situatie past?
Dan is het verstandig om tijdig uw financiële mogelijkheden te laten onderzoeken. Zo kunt u beter beoordelen welke vervolgstappen nodig zijn om weer financieel perspectief te krijgen.
Veelgestelde vragen over Bbz voor ondernemers
Wat betekent Bbz?
Bbz staat voor Besluit bijstandverlening zelfstandigen. Het is een regeling waarmee gemeenten onder voorwaarden financiële ondersteuning kunnen bieden aan zelfstandige ondernemers.
Wanneer heb ik als ondernemer recht op Bbz?
Dat hangt af van uw situatie. Voor gevestigde ondernemers zijn onder andere de levensvatbaarheid van het bedrijf, de gewerkte uren en het ontbreken van andere financieringsmogelijkheden belangrijk.
Hoeveel Bbz kan ik krijgen in 2026?
Voor gevestigde ondernemers bedraagt het maximale bedrijfskapitaal als rentedragende lening in 2026 € 261.048. Een aanvullende uitkering voor levensonderhoud is afhankelijk van uw inkomen en de toepasselijke bijstandsnorm.
Moet ik een Bbz-uitkering terugbetalen?
Een aanvullende uitkering voor levensonderhoud wordt meestal eerst als renteloze lening verstrekt. Achteraf wordt beoordeeld of u deze geheel of gedeeltelijk moet terugbetalen.
Is Bbz een gift of een lening?
Dat hangt af van de vorm van ondersteuning en uw financiële omstandigheden. Bedrijfskapitaal is meestal een rentedragende lening, maar kan in bijzondere gevallen als gift worden verstrekt.
Kan ik Bbz krijgen met belastingschulden?
Ja, belastingschulden sluiten ondersteuning niet automatisch uit. De gemeente beoordeelt wel of Bbz een financieel haalbare oplossing biedt.
Kan ik Bbz krijgen als zzp’er?
Ja. Ook zelfstandigen zonder personeel kunnen onder voorwaarden gebruikmaken van Bbz.
Kan ik Bbz krijgen als mijn partner werkt?
Dat kan, maar het inkomen van uw partner kan invloed hebben op uw recht op ondersteuning, vooral bij een aanvullende uitkering voor levensonderhoud.
Kan ik Bbz aanvragen als ik mijn bedrijf wil beëindigen?
Ja. Onder voorwaarden is tijdelijke inkomensondersteuning mogelijk tijdens de noodzakelijke beëindiging van een niet-levensvatbare onderneming. Vraag deze ondersteuning aan voordat u stopt.
Waar kan ik Bbz aanvragen?
U vraagt Bbz aan bij uw woongemeente, meestal via het zelfstandigenloket of de sociale dienst.
Wat als ik geen Bbz krijg?
Dan kunt u onderzoeken of andere vormen van ondersteuning mogelijk zijn, zoals gemeentelijke schuldhulpverlening of een minnelijk schuldentraject.
Samenvatting: Bbz kan ondernemers tijdelijk financieel ondersteunen
Het Besluit bijstandverlening zelfstandigen biedt onder voorwaarden financiële ondersteuning aan ondernemers.
Voor gevestigde ondernemers is vooral belangrijk dat de onderneming na de ondersteuning voldoende levensvatbaar is.
De gemeente kan een tijdelijke aanvullende uitkering voor levensonderhoud of bedrijfskapitaal verstrekken.
Bbz is echter niet hetzelfde als schuldhulpverlening en leidt niet automatisch tot kwijtschelding van bestaande schulden.
Wanneer uw onderneming structurele financiële problemen heeft, is het belangrijk om ook andere oplossingen te onderzoeken.
Bbz kan helpen om een tijdelijke moeilijke periode te overbruggen. Maar de ondersteuning moet passen bij de financiële toekomst van uw onderneming.